1. Tình huống thực tiễn
Nhiều người khởi kiện cho rằng chỉ cần có hợp đồng và chứng cứ là Tòa án sẽ thụ lý vụ án.
Tuy nhiên, trên thực tế, không ít trường hợp đơn khởi kiện bị trả lại ngay từ giai đoạn đầu, không phải do thiếu căn cứ pháp lý, mà do chưa đáp ứng đúng yêu cầu về tố tụng theo quy định của pháp luật.
2. Căn cứ pháp lý
Căn cứ quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự hiện hành, bao gồm:
- Điều 189 – Quy định về hình thức, nội dung đơn khởi kiện;
- Điều 191 – Quy định về thủ tục nhận và xử lý đơn khởi kiện;
- Điều 192 – Quy định về việc trả lại đơn khởi kiện.
3. Các lỗi phổ biến
a. Không xác định rõ yêu cầu khởi kiện
Đơn khởi kiện chỉ nêu tình trạng vi phạm hoặc thiệt hại, nhưng không xác định cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết.
Ví dụ:
- Yêu cầu bồi thường nhưng không xác định rõ mức bồi thường;
- Không làm rõ có yêu cầu chấm dứt hợp đồng hay không.
Trong trường hợp này, Tòa án sẽ yêu cầu sửa đổi, bổ sung. Trường hợp không làm rõ thì có thể bị trả lại đơn.
b. Nhầm lẫn giữa sự kiện pháp lý và yêu cầu khởi kiện
Người khởi kiện thường trình bày:
- Hợp đồng đã chấm dứt
- Bên kia có hành vi vi phạm
Tuy nhiên, đây chỉ là sự kiện pháp lý. Yêu cầu khởi kiện phải thể hiện rõ người khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết vấn đề gì.
Nếu không phân biệt rõ, đơn khởi kiện sẽ bị yêu cầu làm rõ lại phạm vi yêu cầu.
c. Thiếu hoặc sai thông tin về chủ thể
Đơn khởi kiện không đầy đủ hoặc không chính xác các thông tin:
- Họ tên, địa chỉ của các bên
- Tên pháp lý của doanh nghiệp
- Tư cách đại diện theo pháp luật hoặc theo ủy quyền
Đây là nội dung bắt buộc theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
d. Không nộp kèm tài liệu, chứng cứ ban đầu
Người khởi kiện cần cung cấp các tài liệu cơ bản như:
- Hợp đồng
- Chứng từ giao dịch
- Thông báo, email, biên bản làm việc
Nếu không có tài liệu chứng minh ban đầu về quan hệ tranh chấp, Tòa án có thể từ chối thụ lý.

e. Không thực hiện đúng yêu cầu sửa đổi, bổ sung của Tòa án
Khi Tòa án yêu cầu sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện, người khởi kiện cần trả lời đúng và đầy đủ nội dung được yêu cầu.
Các sai sót thường gặp gồm:
- Trả lời không trực diện vấn đề
- Không làm rõ nội dung được yêu cầu
- Nội dung bổ sung vẫn chưa đầy đủ
Trong trường hợp này, Tòa án có thể trả lại đơn theo Điều 193 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015.
4. Phân tích thực tiễn
Trong thực tế, nhiều trường hợp người khởi kiện có đầy đủ hợp đồng và chứng cứ nhưng đơn vẫn bị trả lại do không xác định rõ yêu cầu khởi kiện hoặc không đáp ứng đúng yêu cầu sửa đổi, bổ sung của Tòa án.
Đây là sai sót thuộc về kỹ thuật tố tụng, không phải nội dung tranh chấp.
Sai sót ở giai đoạn này có thể làm kéo dài thời gian giải quyết vụ việc và ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.
Trong trường hợp đơn khởi kiện bị trả lại nhiều lần, người khởi kiện có thể gặp các khó khăn và thiệt hại như:
- Kéo dài thời gian khởi kiện, làm chậm quá trình bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp;
- Phát sinh chi phí bổ sung hồ sơ, đi lại, làm việc với cơ quan tiến hành tố tụng;
- Nguy cơ ảnh hưởng đến thời hiệu khởi kiện nếu không theo dõi và thực hiện kịp thời;
- Gây gián đoạn hoạt động kinh doanh hoặc quan hệ dân sự đang tồn tại;
- Tăng rủi ro về chứng cứ (tài liệu thất lạc, khó thu thập bổ sung theo thời gian).
5. Khuyến nghị
Để hạn chế rủi ro bị trả lại đơn khởi kiện, người khởi kiện cần:
- Xác định rõ yêu cầu khởi kiện và phạm vi yêu cầu
- Phân biệt rõ giữa sự kiện pháp lý và yêu cầu Tòa án giải quyết
- Trình bày đầy đủ nội dung theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015
- Chuẩn bị tài liệu, chứng cứ ngay từ thời điểm nộp đơn
- Thực hiện đầy đủ và đúng nội dung yêu cầu sửa đổi, bổ sung của Tòa án
6. Kết luận
Việc Tòa án trả lại đơn khởi kiện không đồng nghĩa với việc vụ việc không có cơ sở pháp lý, mà phần lớn xuất phát từ việc chưa đáp ứng đúng yêu cầu về tố tụng.
Trong tố tụng dân sự, việc trình bày đúng yêu cầu khởi kiện không chỉ là yêu cầu về hình thức, mà là điều kiện để Tòa án xem xét thụ lý và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện.
_____________________________________________________________
CÔNG TY LUẬT TNHH HT LEGAL VN
Đồng hành pháp lý – Chuyên sâu, hiệu quả, tín thác
HT Legal VN hân hạnh được đồng hành và cung cấp dịch vụ pháp lý cho Quý khách hàng theo địa chỉ sau:
Văn phòng Tp. Hồ Chí Minh:
• VP1: 12 Hẻm 602/37 Điện Biên Phủ, phường Thạnh Mỹ Tây, TP. Hồ Chí Minh
• VP2: 207B Nguyễn Phúc Chu, phường Tân Sơn, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Hà Nội:
• VP3: 5 Ngách 252/115 phố Tây Sơn, phường Đống Đa, TP. Hà Nội
📧 Email: [email protected]
📞 Hotline: 09 4517 4040 – 09 6768 7086


Dịch vụ luật sư khác
Dịch vụ luật sư tư vấn